Sploty. Będzin – Warszawa „Najważniejszą rzeczą jest życie”

Sploty. Będzin – Warszawa „Najważniejszą rzeczą jest życie”
Warsztaty artystyczno-historyczne

9 sierpnia (niedziela) 2026, godz. 16:00 | ok. 180 min
Dom Bojowników Getta, ul. Rutki Laskier 24, Będzin
Prowadząca: Dorota Hadrian
Bezpłatne | limit miejsc: 10 osób Zapisy: bramacukermana@gmail.com

Zapraszamy na warsztaty, które odbędą się równolegle na terenie Domu Bojowników Getta przy ul. Rutki Laskier 24 w Będzinie oraz na skwerze im. Racheli Auerbach w Warszawie. Organizatorem wydarzenie jest Żydowski Instytut Historyczn im. Emanuela Ringelbluma, który w ramach naszej stałej współpracy zaprosił nas do współtworzenia wydarzeń towarzyszących Marszowi Pamięci.

Marsz Pamięci, organizowany corocznie przez Żydowski Instytut Historyczny, odbywa się w rocznicę rozpoczęcia likwidacji getta warszawskiego i upamiętnia ofiary wywożone do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Treblinka.

Losy kobiet getta będzińskiego i warszawskiego splatają się w jednej opowieści. Tworzą ją zarówno historie kobiet, których imion i nazwisk nie znamy, a które zginęły w getcie lub po jego likwidacji, jak i tych, których losy zachowała pamięć. Tytuł warsztatów nawiązuje do jednego ze świadectw zebranych przez Cecylię Słapakową wśród kobiet uwięzionych w getcie warszawskim. Jedna z rozmówczyń, gorseciarka, która wcześniej zajmowała się szmuglem, powiedziała: „Najważniejszą rzeczą jest życie. Dawniej ryzykowałam, by żyć, cóż za nonsens ryzykować, by umrzeć.” Jak czytamy w opracowaniu Żydowskiego Instytutu Historycznego, bohaterki tych rozmów „dzieliło wiele – pochodzenie, wykształcenie, wiek czy wykonywany zawód – ale łączyły przeżycia wojenne, ciężka praca, aby utrzymać siebie i rodziny w pogarszających się warunkach getta oraz wiara w to, że uda im się przetrwać wojnę.”

Podczas warsztatów w Będzinie będziemy pracować ze świadectwami kobiet, których losy splotły się z gettem będzińskim. Ze skrawków historii Frumki Płotnickiej, Chawy Lenczner, Chajki Klinger i innych, będziemy Splatać opowieść z historiami “ich sióstr” z getta warszawskiego. Warsztaty zostały przygotowane przez artystki Dorotę Hadrian i Zuzannę Hertzberg, które poprowadzą równoległe działania w Będzinie i Warszawie. Spotkanieto realizowane jednocześnie w dwóch miejscach pamięci, stanie się próbą połączenia doświadczeń kobiet obu gett we wspólnym procesie twórczym. Podczas warsztatów połączymy się również na żywo w obu miejscach.

Inspiracją dla będzińskich warsztatów staną się zarówno skrawki historii kobiet, jak i fragmenty tkanin oraz materiałów znalezionych na terenie domu w getcie na Kamionce.

Zapraszamy do przynoszenia używanych,ale już niepotrzebnych serwet, chust, fragmentów tkanin i elementów ubioru niosących osobistą historię. Włączone do wspólnej pracy staną się częścią opowieści, splatającej pamięć współczesnych kobiet z pamięcią o kobietach z getta będzińskiego i warszawskiego.

Koordynacja działania: Iza Grauman

Partner: 

fot. Babiniec. Herstorie będzińskie, warsztaty, 2019